Jet Lag nedir ve belirtileri nelerdir?

Jet Lag Nedir? Kurtulmanın Yolları Nelerdir?

Uçuş sonrası bir sersemlik, uyumsuzluk yaşayanları; biyolojik saatinin ayarını yapamayanları böyle alalım; çünkü jet lag olmak nedir, nasıl aşılır, anlattık. Zaman sadece dünyada değil, bütün kainatta farklılık gösteriyor. Lineer bir ölçüme tabi tutuyor olsak da aslında durum bu kadar basit değili. Bu yüzden zamandan kaynaklı olarak bazı uyumsuzluklara gebe olan bir doğamız var. Seyahatleriniz için de bu durum geçerli. Uçun, kaçın, keşfe gelin ama biyolojik ve psikolojik sağlığınızı olumsuz etkileyebilecek olan durumları da bilin. Bunlardan biri de jet lag olmak ve uzun uçuşlar sonrasında başınıza biraz dert olabilir.

Jet Lag Nedir?

Kabaca söylemek gerekirse uzun uçuşlar sonrasında meydana gelen bir tür rahatsızlık, sersemlik hali. Biliyorsunuz ki bedenlerimizin bir biyolojik saati var. Her birimizin biyolojik saati ise yaşadığı konum ile uyumlu durumda. Ancak arada büyük oranda saat farkı olan iki konum arasında uçak yolculuğu yapmak bu uyumu bozabiliyor. Örneğin; Türkiye’den uçağa binip Amerika’ya yolculuk eden birinin Jet Lag sendromuna tutulması gayet olası. Bunun da temel sebebi arada 7 saatlik bir zaman diliminin olması.

Jet Lag Neden Olur?

Bilimsel olarak açıklamasını yapmak bu soruya daha doğru bir cevap verecektir. Günlük rutinlerimizin aksamadan işlemesini sağlayan biyolojik saatlerimiz vardır. Biyolojik saatlerimiz sayesinde sabah belli bir saatte uyanır, acıkır, akşam olunca da uyuruz. Biyolojik saatlerimizin tıkır tıkır çalışmasını sağlayan ise pineal bezin salgıladığı melatonin hormonudur. Melatonin hormonu ise biyolojik saatlerimizi düzenlerken gözün gördüğü gün ışığı ile orantılı olarak salgılanır. Bu hormonun salgılanması yalnızca uyku düzenimizi değil, bağırsaklarımızın çalışmasını, beslenmemizi, kan basıncımızı, vücut ısımızı da etkiler.

Biyolojik saatlerimiz yaşadığımız yerin yerel saatiyle uyum içinde çalışır. Ancak, ülkeler arasında büyük oranda oluşan zaman farkları bu uyumu bozabilir. Örneğin; Türkiye’den Amerika’ya yolculuk eden birini düşünelim. Bu kişi trafiğe takılmasın, ütüyü prizde unuttuğu endişesine kapılmasın, zamanında check-in yapsın ve Türkiye saati ile saat 09:00’da uçağa binsin. Amerika’ya vardığında Türkiye saati ile saat 16:00 olacak. Kahvesini yudumlayıp etrafta gezinebilmek için vakit var gibi görünüyor. Ama öyle değil. Çünkü vardığında Amerika saati ile saat 23:00 olacak. Yani uyku vakti. Oysa, bu kişinin biyolojik saati hala Türkiye saatine uyumlu olduğu için uyumakta güçlük çekebilir. Dahası, artık bu kişi -ve tabii sizler de- jet lag nedir gayet iyi bilir.

Jet Lag Belirtileri Nelerdir?

Jet Lag sendromunu yaşıyorsanız belirtileri sadece uykusuzluk, erkenden uyanma ya da uyuyamama gibi uyku problemlerinden ibaret değil. Bunlar dışında sindirim sorunları da yaşayabilirsiniz. Kabızlık, ishal ya da mide rahatsızlıklarının ortaya çıkması da jet lag etkisi ile açıklanabilir. Bunun dışında gündüz yorgunluğu yaşayabilir veya genel anlamda keyifsiz bir ruh hali içinde olabilirsiniz. Dolayısıyla konsantrasyon problemlerinin ortaya çıkabilecek olması da şaşırtıcı değildir. Bütün bunlara kas ağrılarını da ekleyebilirsiniz. Bir de tabii kadınlar için regl belirtilerinin aniden ortaya çıkması da yine jet lag ile ilgili olabilir.

İlginizi Çekebilir :  Heyecana Hazır Olun : Dünyadaki En Tehlikeli Plajlar

Jet Lag Nasıl Önlenir?

Güzel soru ve bazı cevapları da var. Ancak hemen söyleyelim ki bu konuda tıbbi bir uzmanlık dalında cevap veremiyoruz. Yine de işe yarar olduğunu araştırıp bulduğumuz bazı cevapları paylaşmayı da bir görev biliyoruz.

  • Biyolojik saatinizi ayarlamaya yola çıkmadan önce başlamak sizi bu sendromdan bir parça daha koruyacaktır. Uçuş tarihinizden bir hafta önce gideceğiniz yerin yerel saatine uyum sağlamak işinizi kolaylaştırabilir.

 

  • Şaşırdık mı? Hayır. Neredeyse her şeyde olduğu gibi Jet Lag için de susuz kalmak, vücudun dehisrasyona uğraması bir davet sayılıyor. O yüzden yolculuğunuz boyunca mutlaka su için.

 

  • Öğün saatlerinizi yeniden düzenleyin. Açlık zor. Kaşifler için bazen daha da zor. Ancak yine de Jet Lag’tan kurtulmanızı sağlayacaksa birkaç saat aç kalmayı göze alabilirsiniz. Gittiğiniz yerin yemek saatlerine bir an önce adapte olmak işinizi oldukça kolaylaştıracak.

 

  • Uçuş saatinizi uyku saatinize göre seçmeye çalışın. Eğer acil bir uçuş ya da ucuz uçak bileti gibi bir durum söz konusu değilse gideceğiniz zaman uyumanıza yakın bir zaman olsun. Böylelikle uyumamak için çok fazla direnmek zorunda kalmazsınız.

 

  • Lambalardan faydalanın. Ne demiştik; melatonin gözün aldığı ışık ile orantılı olarak salgılanıyor. Gün ışığı yoksa bile yapay ışıklar olan lambalar size yardımcı olabilir ve Jet Lag etkisini azaltmak için önemli bir rol oynayabilir.

  • Biraz direnç gösterin. İlk gece sorunsuz bir şekilde uykuya dalmanız sabahın köründe uyanmayacağınız anlamına gelmiyor. Bu yüzden uykunuz geldiğinde biraz direnç gösterin ve hemen uyumayın. Eğer bulunduğunuz yerde henüz öğle saatleriyse ve siz uykuya dalarsanız sabah da çok erken bir saatte uyanarak Jet Lag sendromunuzun günaydın öpücüğüne maruz kalabilirsiniz.

 

  • Sosyal olmak işinizi kolaylaştıracak. Valizi odanın bir köşesine bıraktıktan sonra hemen oturur, yalnız kalır ya da uyumaya niyetlenirseniz kendinizi Jet Lag’in kollarında bulabilirsiniz. Bunun yerine dışarı çıkın, gittiğiniz destinasyonu gezin, kalabalık içinde vakit geçirin ve vaarsa eğer arkadaşlarınızla olun. Arkadaşlar her zaman iyidir. En kötüsü Jet Lag’den daha iyidir.

 

  • Doktorunuza görünün. Yola çıkmadan önce hem daha sağlıklı hem de daha garanti olması adına Jet Lag tedavisi niyetine doktorunuzdan bazı ilaç önerileri de alabilirsiniz. 24 saatten uzun sürmesi halinde gittiğiniz yerde de doktora görünmenizde fayda var.

 

Saat farkı ortadan kalkmadıkça Jet Lag sendromunun da kökü kurumaz. Ama artık nedir, nasıl korunur ve etkileri azaltılır bir fikriniz var. Tavsiyelere kulak verin ve en az hasarla kendinizi Jet Lag’ten kurtarın.

 

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir